Wypadek w szkole

Analiza przyczyn wypadków pracowników daje możliwość wykrycia zagrożeń. Przyczyny wypadków uczniowskich uzmysłowią zagrożenia czyhające na pracowników szkoły, wychowanków i gości. Jeżeli dobrze ustalisz ich przyczyny, identyfikacja zagrożeń będzie łatwa.

Szkoła jest zakładem użyteczności publicznej. Ma być dostępna dla wszystkich, którzy do niej trafią. Analiza wypadków uczniowskich przeprowadzana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej wskazuje, że najczęściej wypadki uczniowskie mają miejsce w czasie przerw, na korytarzach i boisku szkolnym. Hałas i wzmożony ruch powodują trudności komunikacyjne, także ograniczenie w porozumiewaniu się głosem. Przyczyny wypadków uczniowskich to najczęściej niezwracanie uwagi na bezpieczeństwo innych, bieganie zamiast chodzenia, żywiołowe zachowania, nieprzestrzeganie zasady prawostronnego ruchu, zamyślenie, pośpiech, brak skutecznego nadzoru nad uczniami, śliskie nawierzchnie, nierówne podłogi, brak zabezpieczenia poręczy, niestabilnie zamocowany sprzęt sportowy, niezabezpieczone przewody i niskie stropy nad przejściami.

Wypadek ucznia - postępowanie powypadkowe

O każdym wypadku ucznia dyrektor lub upoważniony przez niego pracownik szkoły musi zawiadomić natychmiast:

- rodziców (prawnych opiekunów) poszkodowanego, 

- organ prowadzący szkołę lub placówkę, 

- pracownika służby bhp, 

- społecznego inspektora pracy, 

- radę rodziców. 

Ponadto o wypadku śmiertelnym, ciężkim i zbiorowym dyrektor zawiadamia niezwłocznie także prokuratora i kuratora oświaty. Natomiast o wypadku, do którego doszło w wyniku zatrucia - również państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Brak takich powiadomień pociąga za sobą odpowiedzialność karną!

Do czasu rozpoczęcia pracy przez zespół powypadkowy dyrektor musi zabezpieczyć miejsce wypadku w sposób wykluczający dopuszczenie do niego osób niepowołanych. Jeżeli czynności związanych z zabezpieczeniem miejsca wypadku nie może wykonać dyrektor, wykonuje je upoważniony przez dyrektora pracownik szkoły lub placówki oświatowej.

Członków zespołu powołuje dyrektor. Zespół przeprowadza postępowanie powypadkowe i sporządza dokumentację powypadkową.

Zespół powypadkowy postępuje zgodnie rozporządzeniem Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. nr 105, poz. 870).

Z treścią protokołu powypadkowego ucznia i innymi materiałami postępowania powypadkowego trzeba zaznajomić:

- pełnoletniego poszkodowanego, 

- rodziców (prawnych opiekunów) poszkodowanego małoletniego. 

W przypadku śmierci poszkodowanego pełnoletniego lub kiedy nie pozwala mu na to stan zdrowia, z materiałami postępowania powypadkowego zaznajamia się jego rodziców (prawnych opiekunów).

Protokół powypadkowy ucznia doręcza się osobom uprawnionym do zaznajomienia z materiałami postępowania powypadkowego. Jeden egzemplarz protokołu pozostaje w szkole lub placówce. Organowi prowadzącemu i kuratorowi oświaty protokół powypadkowy doręcza się na ich wniosek. Protokół powypadkowy ucznia podpisują członkowie zespołu i dyrektor.

Poszkodowany lub jego rodzice (prawni opiekunowie) mogą złożyć zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole powypadkowym ucznia w ciągu 7 dni od daty jego doręczenia. Zastrzeżenia składa się ustnie do protokołu bądź pisemnie przewodniczącemu zespołu. Zastrzeżenia rozpatruje organ prowadzący szkołę.

Zastrzeżenia mogą dotyczyć w szczególności:

- niewykorzystania wszystkich środków dowodowych niezbędnych w celu ustalenia stanu faktycznego, 

- sprzeczności istotnych ustaleń protokołu powypadkowego ucznia z zebranym materiałem dowodowym. 

Po rozpatrzeniu zastrzeżeń organ prowadzący szkołę lub placówkę może:

- zlecić dotychczasowemu zespołowi wyjaśnienie ustaleń protokołu powypadkowego ucznia lub przeprowadzenie określonych czynności dowodowych, 

- powołać nowy zespół w celu ponownego przeprowadzenia postępowania powypadkowego. 

Rejestr wypadków uczniów prowadzi dyrektor szkoły lub placówki oświatowej.

Karanie pracownika za naruszenie przepisów bhp

Karanie pracownika za naruszenie przepisów bhp, a postępowanie powypadkowe.


Jeżeli nie można wniosku o ukaranie zapisać w treść protokołu powypadkowego, to kto ma wnioskować o ukaranie pracownika w związku ze stwierdzeniem przez zespół powypadkowy naruszenia przez pracownika przepisów bhp? Jeżeli mistrz nadzorujący prace tego nie zrobi, to kto, powinien ukarać pracownika - pracownik służby bhp w odwołaniu się do postępowania powypadkowego?

Na każde stwierdzone przez osobę zajmującą się bhp w firmie i nie tylko przez tę osobę naruszenie przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy reakcja powinna być natychmiastowa. 

Odrębnym zagadnieniem jest redakcja protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku.

W protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, w części dotyczącej ustalenia przyczyn wypadku jest miejsce na określenie dowodów, na podstawie których zespół powypadkowy stwierdza, że wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez poszkodowanego pracownika przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia (enumeratywnie wymienionych), spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Taki zapis wyczerpuje uprawnienia zespołu powypadkowego. Ani w tej, ani w innej części protokołu nie ma miejsca na wnioskowanie o ukaranie.

W razie, gdy pracownik nie godzi się z treścią protokołu, w szczególności wskazujące, iż wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez niego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa przysługuje mu prawo zgłoszenia uwag i zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Gdyby jego uwagi nie zostały uwzględnione może wystąpić do sądu rejonowego - sądu pracy w z powództwem o ustalenie i sprostowanie protokołu na podstawie art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego.

Oceny zachowania pracownika może dokonać - a jeżeli uzna za stosowne to dokona - pracodawca, któremu protokół zostanie przedłożony do zatwierdzenia, chyba że wcześniej został powiadomiony o zasadności i celowości nałożenia kary dyscyplinarnej. Pociągnięcie pracownika do odpowiedzialności porządkowej odbywa się według zasad określonych przepisami Kodeksu pracy.

Powstrzymanie się pracownika od wykonywania pracy

Spory między pracodawcą a pracownikiem, w związku z powstrzymaniem się od pracy ze względu na zły stan psychofizyczny, są rozstrzygane w sądzie.

Rozstrzygając takie sprawy, sąd rozpatruje indywidualnie każdy przypadek. Bierze wtedy m.in. pod uwagę, czy pracownik przed podjęciem decyzji o powstrzymaniu się od pracy ze względu na swoją sprawność psychofizyczną rozważył, czy nie dysponuje innymi środkami pozwalającymi zmniejszyć lub usunąć stan tej niesprawności.

Sytuacja taka może dotyczyć na przykład złej sprawności psychofizycznej w związku ze stresem lub kłopotami rodzinnymi. Nigdy zaś związanej na przykład z odurzeniem alkoholowym lub po zażyciu narkotyków.

Powstrzymanie się pracownika od wykonywania pracy


Każdy pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej. Prawo to przysługuje mu tylko w razie jednoczesnego spełnienia 2 warunków, mianowicie:

- gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy, 
- gdy jego stan psychofizyczny stwarza zagrożenie innych osób (zagrożenie to nie musi być zagrożeniem bezpośrednim). 
- Kierowca autobusu powstrzymuje się od wykonania swojej pracy (wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej) polegającej na prowadzeniu pojazdu z pasażerami. Powołuje się przy tym na fakt, że jego stan psychofizyczny stwarza zagrożenie dla innych osób. Ma rację. Nie jest to zagrożenie bezpośrednie, ale pośrednie. Kierowca przewiduje, że prowadząc autobus w takim stanie, w jakim się obecnie znajduje, mógłby spowodować wypadek, w którego wyniku mogłyby ucierpieć inne osoby.

Powstrzymanie się pracownika od wykonywania pracy jest dopuszczalne tylko po uprzednim zawiadomieniu o tym przełożonego.

Przepisy nie wymagają, aby zawiadomienie przełożonego przez pracownika o powstrzymaniu się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej musiało być dokonane w określony sposób.

Pracodawca może odmówić pracownikowi zgody na powstrzymanie się od wykonywania pracy ze względu na złą sprawność psychofizyczną. Ponosi jednak wtedy wszelkie konsekwencje takiej decyzji.

Pracownik powstrzymujący się od pracy ze względu na zły stan psychofizyczny nie ponosi konsekwencji w związku z powstrzymaniem się od pracy. Może jednak, w pewnych przypadkach (np. upojenia alkoholowego, zażycia środków odurzających), ponieść konsekwencje służbowe (dyscyplinarne) wcześniejszego doprowadzenia się do powstania niewłaściwego stanu zdrowia.

Wypadki przy pracy podczas użytkowania wózków jezdniowych podnośnikowych

Szkolonym pracownikom trzeba uświadomić, że przy wykonywaniu prac związanych z obsługą wózka jezdniowego podnośnikowego powinni zachować szczególną ostrożność i nie lekceważyć występujących przy tego typu pracach zagrożeń.

Pracownicy obsługujący takie maszyny często nie zdają sobie sprawy z występujących zagrożeń. Wypadki z udziałem wózków podnośnikowych często kończą się poważnymi obrażeniami ciała albo śmiercią.

Wypadki przy pracy podczas użytkowania wózków jezdniowych podnośnikowych


Najczęściej do wypadków przy pracy podczas użytkowania wózków jezdniowych podnośnikowych dochodzi na skutek:

- uderzenia, przygniecenia przez spadające transportowane (składowane) materiały i opakowania, 
- pochwycenia przez nieosłonięte mechanizmy będące w ruchu (koła, paski napędowe), 
- oparzenia rozlanym kwasem, elektrolitem, 
- uderzenia o elementy konstrukcyjne maszyn, 
- upadki podczas przechodzenia obok wózków lub w czasie ich obsługi, a także podczas wsiadania i wysiadania z kabiny (siedziska) wózka, 
- przygniecenia przez przewrócone wózki. 

Wypadki te najczęściej spowodowane są:

- brakiem osłon i urządzeń zabezpieczających lub ich wadliwą konstrukcja albo nieprawidłowym zamocowaniem, 
- wykonywaniem przez pracowników prac konserwatorskich maszyn będących w ruchu, 
- nieprzestrzeganie przepisów bhp podczas napraw, konserwacji, smarowania i remontów wózków, 
- niewłaściwym zachowaniem się pracowników, lekceważeniem zagrożenia,
- nieużywanie pasów bezpieczeństwa, nieużywaniem środków ochrony indywidualnej, 
- eksploatacją wózka niezgodnie z jego dokumentacją techniczno -eksploatacyjną (przeciążenie wózka, utrata stateczności wózka). 

Omówienie ze szkolonymi pracownikami zdarzeń wywołujących wypadki i ich najczęstszych przyczyn powinno uświadomić im gdzie i jakiego rodzaju mogą wystąpić zagrożenia powodujące wypadki przy pracy i jak należy prawidłowo się zachować, aby uniknąć wypadków przy pracy.

Przykłady wypadków

Do obsługi wózka dopuszczono kierowcę bez uprawnień. W czasie parkowania wózka, kierowca stracił panowanie nad nim i najechał na innego pracownika, który w wyniku wypadku doznał złamania nogi. Kierownik zakładu dopuścił do obsługi wózka przez osobę nieposiadającą uprawnień kwalifikacyjnych. 
W czasie cofania kierowca nie opuścił mechanizmu podnoszenia wózka i zawadził o przewody instalacji wentylacyjnej w wyniku czego doszło do przewrócenia się wózka. Kierowca wypadł z wózka i został przez niego przygnieciony. Na skutek doznanych obrażeń, kierowca wózka zmarł w szpitalu.

Instruktaż stanowiskowy

Czy wypadek podczas szkolenia bhp wyklucza jego ukończenie?



Czy można uznać szkolenie bhp za odbyte, gdy pracownik uległ wypadkowi podczas drugiego dnia przeprowadzanego instruktażu stanowiskowego bhp?


W sytuacji, gdy podczas instruktażu stanowiskowego bhp pracownik ulega wypadkowi i niemożliwy jest jego udział i przeprowadzenie wszystkich etapów tego szkolenia (nie możliwe jest zakończenie szkolenia bhp), nie można uznać go za odbyte.


Etapy instruktażu stanowiskowego bhp


Instruktaż stanowiskowy bhp powinien składać się z części teoretycznej i praktycznej. W części teoretycznej instruktor przedstawia pracownikowi środki produkcji i warunki pracy. Natomiast w części praktycznej pracownik poznaje bezpieczny sposób wykonywania pracy dzięki pokazowi instruktora.


W części praktycznej instruktażu stanowiskowego bhp jest również miejsce na zdobywanie umiejętności przez instruowanego pracownika w wyniku samodzielnych działań pod okiem instruktora. Końcowym etapem instruktażu jest sprawdzenie umiejętności i wiedzy pracownika dotyczącej bezpiecznego wykonywania prac na stanowisku, którego dotyczyło szkolenie.


Instruktaż stanowiskowy bhp składa się z następujących etapów:
- rozmowa wstępna instruktora z instruowanym pracownikiem, 
- pokaz i objaśnienie całego procesu pracy, który ma być realizowany przez pracownika,
- próbne wykonywanie procesu pracy przez pracownika przy korygowaniu czynności przez instruktora (obsługa maszyny, transport i stosowanie materiałów itp.),
- samodzielna praca instruowanego pracownika pod nadzorem instruktora, 
- sprawdzenie i ocena przez instruktora umiejętności i wiedzy pracownika dotyczącej bezpiecznego wykonywania prac na stanowisku.


Sprawdzian wiedzy


Pracownik, aby ukończyć, odbyć szkolenie wstępne na stanowisku pracy musi również przystąpić do sprawdzianu wiedzy i umiejętności z zakresu wykonywania pracy zgodnie z przepisami oraz zasadami bhp. Jednak samo przystąpienie do sprawdzianu nie oznacza ukończenia instruktażu stanowiskowego, konieczne jest uzyskanie pozytywnej oceny z tego sprawdzianu. Tylko pozytywna ocena stanowi podstawę dopuszczenia pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku pracy.


Co należy zrobić, aby pracownik odbył instruktaż stanowiskowy bhp?


Jeżeli w wyniku zdarzenia wypadkowego pracownik, nie może wziąć udziału we wszystkich etapach instruktażu stanowiskowego bhp, a tym samym nie może ukończyć tego szkolenia, można przeprowadzić je ponownie w innym terminie:


od początku lub dalej od tego etapu, na którym zostało przerwane. 
Nie można dopuścić do pracy pracownika, który nie odbył instruktażu stanowiskowego bhp wymaganego na jego stanowisku pracy. A zatem do pracy może przystąpić dopiero pracownik, który ukończy instruktaż stanowiskowy bhp.


Podstawa prawna:


§ 11 ust. 6 , § 12 ust. 1 oraz pkt 3 części II załącznika nr 1 Ramowe programy szkolenia do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2004 r. nr 180, poz. 1860).

Zawał serca, a wypadek przy pracy

Zawał serca po wykonaniu pracy jako wypadek przy pracy



Czy można uznać za wypadek przy pracy sytuację, w której pracownik wcześniej wykonywał pracę fizyczną, a po wykonaniu jej, wchodząc po schodach dostał zawału mięśnia sercowego?


Zawał serca może być kwalifikowany jako wypadek przy pracy.
Wypadkiem przy pracy jest nagle zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą:
• podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych, 
• podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia, 
• w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy. 


Zawał serca może być uznany za zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy. Kwalifikacja prawna zawału serca jako wypadku przy pracy wymaga wykazania, że przyczyna zewnętrzna tego zdarzenia pozostawała w związku z wykonywaniem obowiązków pracowniczych. Jednak wykonywanie zwykłych czynności (normalny wysiłek, normalne przeżycia psychiczne) przez pracownika, który doznał zawału serca w czasie i miejscu wykonywania zatrudnienia, nie może być uznane za zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy.


Kwalifikacja zawału serca jako wypadku przy pracy jest rezultatem oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych w każdej konkretnej sprawie. Nie można więc zasadnie twierdzić, że zakwalifikowanie związanego z pracą i spowodowanego przyczyną zewnętrzną zdarzenia raz jako nagłego, innym razem jako pozbawionego tej cech dowodzi rozbieżności w orzecznictwie sądów.


Podstawa prawna:
• art. 3 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.); 
• wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 2009 r. I PK 79/2009; 
• postanowienie Sądu Najwyższego z 15 marca 2004 r. II UK 381/2003; 
• wyrok Sądu Najwyższego z 2 października 1997 r. II UKN 281/97.

Świadczenia wypadkowe i chorobowe

Świadczenia wypadkowe i chorobowe w orzecznictwie sądowym

Z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługują następujące świadczenia:
• zasiłek chorobowy - dla ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy    spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, 
• świadczenie rehabilitacyjne - dla ubezpieczonego, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy, 
• zasiłek wyrównawczy - dla ubezpieczonego będącego pracownikiem, którego wynagrodzenie uległo obniżeniu w wyniku stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, 
• jednorazowe odszkodowanie - dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, 
• jednorazowe odszkodowanie - dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, 
• renta z tytułu niezdolności do pracy - dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, 
• renta szkoleniowa - dla ubezpieczonego, w stosunku do którego orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowaną wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, 
• renta rodzinna - dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy bądź choroby zawodowej, 
• dodatek do renty rodzinnej - dla sieroty zupełnej, 
• dodatek pielęgnacyjny, 
• pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie określonym ustawą wypadkową. 


Ważne
Częściowo niezdolna do pracy jest osoba, która z powodu naruszenia sprawności organizmu (w przypadku ubezpieczonego w związku z chorobą zawodową) w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji i nie rokuje jej odzyskania po przekwalifikowaniu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 30 maja 2006 r., III AUa 142/05, OSA 2008/6/15). Z kolei w innej sprawie Sąd Najwyższy orzekł, że ubezpieczony może być uznany za częściowo niezdolnego do pracy, gdy zachował zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (np. wymagającej niższych bądź niewymagającej żadnych kwalifikacji), lecz jednocześnie utracił w znacznym stopniu zdolność do wykonywania pracy, do której posiada kwalifikacje (wyrok Sądu Najwyższego z 15 września 2006 r., I UK 103/06, OSP 2008/4/48)


Komu nie przysługują świadczenia?
Świadczenia nie przysługują:
• ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez niego przepisów ochrony zdrowia i życia, spowodowane umyślnie lub w wyniku rażącego niedbalstwa, 
• ubezpieczonemu, który, będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających bądź substancji psychotropowych, przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku, 
• osobom prowadzącym pozarolniczą działalność i z nimi współpracującym oraz członkom ich rodzin, a także duchownym będącym płatnikami składek na własne ubezpieczenia w razie wystąpienia w dniu wypadku lub złożenia wniosku o przyznanie świadczeń z tytułu choroby zawodowej zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na kwotę przekraczającą 6,60 zł - do czasu spłaty całości zadłużenia. 


Pamiętaj, że:
• w razie zawinionego naruszenia przez pracownika przepisów ochrony zdrowia i życia spoczywa na nim ciężar dowodu, że wypadek nastąpił także z innej, niezależnej od niego przyczyny (wyrok Sądu Najwyższego z 23 czerwca 1999 r., II UKN 12/99, OSNAPiUS 2000/17/669), 
• winę lub rażące niedbalstwo pracownika poszkodowanego w wypadku przy pracy należy konkretnie udowodnić - nie wystarczy tu wykazanie mu nieprzestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 23 listopada 2004 r., II UK 30/04), 
• rażące niedbalstwo zachodzi, gdy poszkodowany zachowuje się w sposób ewidentnie odbiegający od norm bezpiecznego postępowania i świadczący o całkowitym zlekceważeniu przepisów ochrony zdrowia oraz życia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 15 stycznia 1998 r., III AUa 418/97, OSA 1998/11-12/44). 


Ważne
     1. Jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że ubezpieczony znajdował się w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub substancji psychotropowych, płatnik składek kieruje go na badanie niezbędne w celu ustalenia zawartości alkoholu, środków odurzających bądź substancji psychotropowych w organizmie. Ubezpieczony ma obowiązek poddać się takiemu badaniu. Odmowa lub inne zachowanie uniemożliwiające przeprowadzenie badania powoduje pozbawienie prawa do świadczeń, chyba że ubezpieczony udowodni, że miały miejsce przyczyny, które uniemożliwiły poddanie się badaniu. 
     2. Świadczenia wypadkowe przysługują członkom rodziny pracownika zmarłego wskutek wypadku w drodze z pracy do domu, bez względu na stopień jego przyczynienia się do wypadku (wyrok Sądu Najwyższego z 5 marca 2003 r., II UK 194/2002, OSNP 2004/8/143). 


Prawo do zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, jednorazowego odszkodowania dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jednorazowego odszkodowania dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego bądź rencisty, a także pokrycia kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie określonym ustawą wypadkową przedawnia się, jeżeli wspomniane zadłużenie nie zostanie uregulowane w ciągu 6 miesięcy od dnia wypadku albo złożenia wniosku o przyznanie tych świadczeń z tytułu choroby zawodowej.

Wypadek przy pracy

Obecnie obowiązująca definicja wypadku przy pracy zawarta jest w ustawie z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 z późn. zm.), dalej: ustawa wypadkowa.


Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć (wszystkie wymienione warunki muszą być spełnione jednocześnie), które nastąpiło w związku z pracą:

• podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności bądź poleceń przełożonych (podejmowanych nie tylko w miejscu wykonywania pracy, ale także poza takim miejscem), 
• podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia, 
• w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy

Kiedy pracownik powinien poinformować swojego przełożonego o wypadku, któremu uległ?

Pracownik, który uległ wypadkowi, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala, powinien niezwłocznie poinformować o wypadku swojego przełożonego (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy - Dz.U. nr 105, poz. 870).

Niepoinformowanie przełożonego o wypadku bezpośrednio po zdarzeniu nie pozbawia pracownika prawa żądania ustalenia, że miało ono charakter wypadku przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (wyrok Sądu Najwyższego z 14 września 2000 r., II UKN 702/99, OSNAPiUS 2002/6/143).

Jeżeli skutki wypadku ujawniły się w okresie późniejszym, pracownik zawiadamia swojego przełożonego o wypadku, okolicznościach jego zaistnienia, ewentualnych świadkach wypadku, niezwłocznie po ich ujawnieniu.

W przypadku wypadku przy pracy pracodawca ma obowiązek:

• podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie, 
• zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym, 
• zapewnić ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku, 
• zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym wypadkom

(art. 234 § 1 kp).