Wyznaczenie pracowników do zwalczania pożarów i ewakuacji

Pracodawca ma obowiązek wyznaczyć pracowników do wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników (art. 2091 § 1 pkt 2 lit. b Kodeksu pracy, dalej: kp). Powinno to być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników oraz innych osób przebywających na terenie zakładu pracy, a także rodzaju i poziomu występujących zagrożeń (art. 2091 § 2 kp).

Liczba pracowników do wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników, ich szkolenie oraz wyposażenie powinny uwzględniać rodzaj i poziom występujących zagrożeń (art. 2091 § 3 Kodeksu pracy, dalej: kp).

Jeżeli pracodawca zatrudnia wyłącznie pracowników młodocianych lub niepełnosprawnych, działania w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników może wykonywać samodzielnie. Musi jednak przy tym uwzględnić wymagania dotyczące liczby, szkolenia oraz wyposażania pracowników do wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników (art. 2091 § 4 kp).

Ponadto pracodawca musi przekazywać pracownikom informacje o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników (art. 2071 § 1 pkt 3 lit. b kp).

Informacja ta musi zawierać:

- imię i nazwisko, 
- miejsce wykonywania pracy, 
- numer telefonu służbowego lub innego środka komunikacji elektronicznej 

(art. 2071 § 2 pkt 1-3 kp).

Ewakuacja w firmie

Kto jest odpowiedzialny za ewakuację pracowników w firmie? Jak stworzyć odpowiednie warunki ewakuacji na wypadek zagrożenia? W jaki sposób praktycznie sprawdzić organizację i warunki ewakuacji?

Przepisy dotyczące ochrony ppoż. nie określają jednoznacznie, kto jest odpowiedzialny za ewakuację w firmie.

Jednak odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony ppoż., w tym zapewnienie możliwości ewakuacji, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości bądź części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie.

W przypadku, gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.

Zapewnienie możliwości ewakuacji

Jednym z obowiązków właściciela budynku, obiektu lub terenu, jest zapewnienie osobom tam przebywającym bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji w razie wystąpienia zagrożenia.

Stworzenie odpowiednich warunków ewakuacji

Stworzenie odpowiednich warunków ewakuacji polega w szczególności na:

1. zapewnieniu wyjść w odpowiedniej liczbie i szerokości;

2. zachowaniu dopuszczalnych długości dróg ewakuacyjnych;

3. zapewnieniu odpowiedniej, bezpiecznej pożarowo obudowy i wydzieleń dróg ewakuacyjnych;

4. zabezpieczeniu dróg ewakuacyjnych przed zadymieniem;

5. zamykaniu drzwi ewakuacyjnych w sposób umożliwiający ich natychmiastowe użycie;

6. zakazie składowania materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji lub umieszczania przedmiotów na tych drogach w sposób zmniejszający ich szerokość albo wysokość poniżej wymaganych wartości;

7. zakazie ustawiania na klatkach schodowych przedmiotów utrudniających ewakuację;

8. zapewnieniu otwierania się od wewnątrz okiennic i krat;

9. zapewnieniu oświetlenia awaryjnego i przeszkodowego w obiektach, gdzie jest to wymagane przepisami;

10. umożliwieniu dostępu do:

- podręcznego sprzętu gaśniczego i urządzeń przeciwpożarowych, 
- urządzeń uruchamiających instalacje gaśnicze i sterujących takimi instalacjami, 
- wyłączników i tablic rozdzielczych prądu elektrycznego oraz kurków głównych instalacji gazowej, 
- wyjść ewakuacyjnych lub okien dla ekip ratowniczych; 

11. umieszczaniu w widocznych miejscach instrukcji postępowania na wypadek pożaru z wykazem telefonów alarmowych;

12. oznakowaniu znakami zgodnymi z Polskimi Normami dotyczącymi znaków bezpieczeństwa.

Praktyczne sprawdzenie organizacji i warunków ewakuacji

Właściciel lub zarządca obiektu zawierającego strefę pożarową przeznaczoną dla ponad 50 osób będących jej stałymi użytkownikami (oprócz kategorii zagrożenia ludzi ZL IV) powinien co najmniej raz na 2 lata przeprowadzać praktyczne sprawdzenie organizacji i warunków ewakuacji.